Boeken van Viola Ardone

De zevenjarige Amerigo volgt zijn moeder door de verwoeste straten van Napels. Hij moet moeite doen haar bij te houden. Uit haar snelle gepraat begrijpt hij dat hij de stad gaat verlaten, zonder haar, maar waarom en waarheen weet hij niet. Amerigo is doodsbang. Als ze aankomen bij het treinstation ziet hij duizenden kinderen. Ze worden in een trein geduwd en moeders zwaaien ze uit. Veel kinderen huilen. Voor hij begrijpt wat er gebeurt, zit hij ertussen en ziet hij zijn moeder door het raampje steeds kleiner worden.

Samen met duizenden andere kinderen vertrekt hij naar het rijkere noorden van Italië om een paar maanden in een pleeggezin door te brengen; een initiatief van de Communistische Partij om kinderen uit kansarme en ongezonde leefomstandigheden te halen. Ook al is hij aanvankelijk angstig en voelt hij zich compleet verloren, na een tijdje begint hij zijn nieuwe gezin te waarderen. Hij mag naar school, krijgt liefde en lekker eten, en mag zelfs op vioolles.

Als hij na drie gelukkige maanden terugkeert naar Napels, voelt zijn thuis anders. Minder warm, minder veilig. Het flatje lijkt kleiner dan voorheen, donkerder, viezer. Wanneer zijn moeder zijn dierbare viool verkoopt, besluit hij terug te gaan naar zijn betere leven, met grote gevolgen voor de rest van zijn leven.

In het Sicilië van de jaren '60 kiest een dappere jonge vrouw voor zichzelf...

Het is 1960 en de vijftienjarige Oliva Denaro woont in een klein dorp op Sicilië. Ze leert graag moeilijke woorden, is goed in kikkers vangen en tekent stiekem filmsterren na uit tijdschriften. Toch is ze vaak jaloers op haar tweelingbroer Cosimino die veel meer mag dan zij, want zoals haar moeder haar steeds voorhoudt: ‘Een meisje is als een kruik: wie haar breekt, moet haar houden.’

Als de verstikkende, stilzwijgende familietradities Oliva dwingen haar lot te accepteren, komt ze in opstand. Ze besluit niet te trouwen met de man die vastbesloten is haar de zijne te maken, en geeft daarmee een allesbepalende wending aan haar leven.

Op schitterende wijze beschrijft Viola Ardone de vaak knellende onderlinge verhoudingen in een traditionele Italiaanse gemeenschap, en wat er gebeurt als iemand daarvan af durft te wijken.

Napels, eind jaren zeventig. Elba woont al sinds haar geboorte in het psychiatrisch ziekenhuis waar haar moeder verblijft. Maar die heeft ze al een hele tijd niet gezien, en Elba groeit op in deze vreemde, maar beschermde omgeving vol bijzondere mensen. Wanneer de getroebleerde dokter Meraviglia haar onder zijn hoede neemt, lijkt er voor haar eindelijk een weg naar buiten, naar het echte leven.

Als psychologiestudent ontdekt Elba jaren later het ware verhaal achter de opsluiting van haar moeder, en dat van talloze andere vrouwen die zich niet gedroegen zoals de maatschappij van hen verwachtte: ze waren politiek geëngageerd, wilden niet trouwen, of werden simpelweg gezien als ‘hysterisch’. Elba besluit haar verleden onder ogen te komen om zo een klein stukje van de geschiedenis te repareren.