Boeken van Valeria Luiselli

‘Stel nou dat jij en papa er niet meer waren en wij aan ons lot waren overgelaten. Hoe zou het dan gaan?’

Een gebroken huwelijk voorin de auto, een stel wijsneuzen op de achterbank, en continu David Bowies ‘Space Oddity’ op de speakers. In Archief van verloren kinderen reist een Mexicaans-Amerikaans gezin van New York naar Arizona, op zoek naar oude verhalen, vergeten geruchten en de laatste geluiden van de Apachen.

Maar dit is niet zomaar een road novel. Want terwijl het gezin naar het zuiden reist, trekken vanuit Centraal-Amerika tienduizenden kinderen zonder ouders richting de Amerikaanse grens, op zoek naar een beter leven. Wanneer de kinderen van het gezin verdwijnen, komen de twee verhaallijnen angstaanjagend dicht bij elkaar en lijken ze met elkaar verstrengeld te raken. Het is aan de lezer een uitgang uit dit spiegelpaleis te vinden.

'Ik was op zoek geweest naar iets van een begin. Misschien vreemd om zoiets te verwachten van de tijd of van het leven: de kans om te beginnen, of om opnieuw te beginnen. Het enige wat ik hoefde te doen, tenminste, dat dacht ik, was een eenvoudige vraag beantwoorden: hoe vind ik het opnieuw uit, het verhaal, onze levens?'

Begin midden einde is Valeria Luiselli’s meest intieme en grootse roman toe nu toe. Het verhaal van een moeder die na haar scheiding samen met haar dochter naar Sicilië reist in een zomer vol plotselinge stormen en vulkanische dreiging.

Gustavo Sánchez Sánchez, alias 'Snelweg', is niet alleen een charlatan en een paperclipverzamelaar, hij is ook een man met een missie: hij is van plan zijn afzichtelijke gebit tot de laatste kies te vervangen.

Als zijn eigen vaardigheden (hij is, na twee glazen rum, in staat om Janis Joplin te imiteren, hij kan Chinese gelukskoekjes interpreteren, een ei rechtop op tafel zetten en op zijn rug op het water drijven) hem daar niet voldoende bij kunnen helpen, zit er maar één ding op: hij moet en zal 's werelds beste veilingmeester worden - hoewel misschien niet iedereen dat zal beseffen, want Snelweg is van nature nogal verlegen.

De gewichtlozen is het verhaal van een jonge redactrice in New York, die research doet naar het merkwaardige leven van Gilberto Owen - een Mexicaanse dichter die bijna een eeuw eerder in dezelfde metropool woonde en werkte. Maar hoe dieper ze in diens leven en werk duikt, hoe meer parallellen er tussen de twee blijken te zijn. Zo veel, dat hun verhalen uiteindelijk in elkaar lijken op te gaan.

Het cultdebuut van een van de meest originele en opwindende literaire stemmen uit Latijns-Amerika...

'Sommige boeken worden vergeten. Ze worden vergeten op het toilet, of in de keuken achtergelaten. Ze worden vervangen door andere boeken zodra onze onverschilligheid dat toestaat. Maar er zijn erbij die tegenstribbelen. In dat geval hoef je het boek alleen maar opnieuw open te slaan en verder te lezen. De weinige boeken die we echt lezen zullen voor eeuwig plekken blijven waarnaar we altijd terug kunnen keren.'

Een essay in veertig vragen...

Vertel me het einde is het nieuwe boek van een van 's werelds meest spraakmakende schrijvers: Valeria Luiselli. In Amerika wordt het 'de eerste must-read van het Trump-tijdperk' genoemd. Terwijl Luiselli zelf op haar green card wacht, werkt ze als tolk bij de immigratierechtbank in New York.

Ze luistert naar de verhalen van honderden Latijns-Amerikaanse kinderen die zonder ouders de Amerikaanse grens zijn overgestoken en aan wie ze telkens dezelfde veertig vragen moet stellen. De antwoorden van de kinderen passen zelden binnen de lijntjes van de formulieren. Pijnlijk wordt duidelijk waar de naïeve realiteit van overheidsinstanties schuurt met de gruwelijke wereld die de kinderen ontvluchten.

Vertel me het einde is een prachtig en belangrijk kleinood dat je blik op de wereld op zijn grondvesten doet schudden.